W dniu 6 października burmistrz Czchowa Krzysztof Szot oraz starosta słowackiej gminy Veľká Čalomija Pásztor Roman podpisali umowę o partnerstwie między samorządami. Veľká Čalomija to miejscowość na Słowacji, w której większość mieszkańców stanowią Węgrzy. Obie gminy łączy historia Andrzeja Parucha – polskiego żołnierza z Wytrzyszczki, który zmarł i został pochowany na terenie słowackiej gminy.
Historia, która połączyła dwa samorządy
Podczas spotkania Piotr Gąsienica, zastępca dyrektora Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ ds. dziedzictwa kulturowego, zwrócił uwagę, że Czchów stał się niejako ambasadorem sprawy kilkudziesięciu tysięcy polskich żołnierzy, którzy w czasie II wojny światowej znaleźli schronienie na Węgrzech. Jak przypomniał, w 1939 roku Węgrzy przyjęli polskich żołnierzy z dużą życzliwością – w wielu przypadkach udostępniali im własne domy, a sami przenosili się do stodół lub pomieszczeń gospodarczych. Była to wyjątkowa pomoc, o której wciąż należy pamiętać.
Piotr Gąsienica przez kilka lat ustalał, skąd dokładnie pochodził Andrzej Paruch. W dokumentach zachowała się jedynie trudna do odczytania nazwa miejscowości. Ostatecznie udało się potwierdzić, że żołnierz pochodził z Wytrzyszczki. Z jego historią wiąże się również niezwykła opowieść o miejscowej mieszkance, która zakochała się w polskim żołnierzu. Po jego nagłej śmierci nigdy nie wyszła za mąż i przez całe życie opiekowała się jego grobem. Ta historia stała się symbolem pamięci, szacunku i więzi pomiędzy Polakami i Węgrami.
Wizyta delegacji i kulturalny wymiar współpracy
Delegacja z Veľkej Čalomiji zwiedzała zabytki miasta i gminy Czchów. Gościom towarzyszył Imre Molnár – historyk, dyplomata i autor licznych publikacji poświęconych historii Europy Środkowej oraz relacjom polsko-węgierskim, który w latach 2001–2005 pełnił funkcję attaché kulturalnego i prasowego Ambasady Węgier w Warszawie.
Podczas spotkania Piotr Gąsienica przekazał Gminie Czchów dziesięć albumów wydanych przez Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ, prezentujących stroje regionalne 19 grup etnograficznych Małopolski.
Podpisana umowa jest ważnym krokiem w rozwijaniu współpracy pomiędzy Czchowem i Veľką Čalomiją. To partnerstwo ma szczególne znaczenie, ponieważ jego fundamentem jest wspólna pamięć i historia konkretnych ludzi.
Źródło: Czchów Urząd
Fot. czchow.pl
