W niedzielę 13 września 2026 roku w Maszkienicach (gmina Dębno, powiat brzeski) odbyły się obchody 87. rocznicy zbombardowania przez niemieckie lotnictwo cywilnego pociągu ewakuacyjnego. Tegoroczne uroczystości miały wyjątkowy charakter – połączono je z odsłonięciem nowego pomnika upamiętniającego ofiary tej zbrodni z 4 września 1939 roku.
Przebieg uroczystości
Obchody rozpoczęły się o godzinie 10.00 Mszą Świętą w kościele parafialnym w Maszkienicach, odprawioną w intencji Ojczyzny oraz ofiar bombardowania i wszystkich poległych w czasie wojny. Nabożeństwu przewodniczył proboszcz parafii św. Józefa Rzemieślnika, ksiądz Grzegorz Nowak.
Po mszy uczestnicy w asyście Orkiestry Dętej z Łysej Góry pod batutą Rafała Bila oraz pocztów sztandarowych przeszli na miejscowy cmentarz. Tam, przy pomniku poległych, odbyła się część oficjalna, którą poprowadził dyrektor Dębińskiego Centrum Kultury Łukasz Przybyło. Po odśpiewaniu hymnu państwowego przypomniano rys historyczny wydarzeń z 4 września 1939 roku oraz losy pasażerów pociągu – kobiet, dzieci i innych osób uciekających przed niemiecką agresją.
Nowy pomnik i hołd dla ofiar
Centralnym punktem uroczystości było odsłonięcie nowego pomnika ku czci ofiar bombardowania. Dokonali tego wspólnie: Poseł na Sejm RP Józefa Szczurek–Żelazko, Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski, ksiądz Grzegorz Nowak, radny Przemysław Jeziorek oraz sołtys Maszkienic Kinga Pituła. Po poświęceniu pomnika liczne delegacje złożyły wieńce i kwiaty.
Wśród uczestników znaleźli się m.in. poseł Józefa Szczurek–Żelazko, asystent Krajowy Posła do Parlamentu Europejskiego Arkadiusza Mularczyka – Krzysztof Płaczek, Wójt Gminy Dębno Wiesław Kozłowski, Zastępca Wójta Ewa Płaneta, radny powiatu brzeskiego Łukasz Przybyło, radni gminy: Piotr Matura, Marcin Gurgul, Anna Sacha, Krystyna Macheta, Grzegorz Kłusek, Paweł Kraj i Przemysław Jeziorek, przedstawiciele służb mundurowych – młodszy kapitan Damian Świerczek z KP PSP w Brzesku i aspirant sztabowy Marek Świder z KPP w Brzesku, dyrektorzy szkół z terenu gminy, sołtys Maszkienic Kinga Pituła oraz licznie przybyli mieszkańcy.
Głos zabrali m.in. poseł Józefa Szczurek–Żelazko oraz wójt Wiesław Kozłowski, którzy podkreślali znaczenie pamięci o ofiarach 1939 roku i potrzebę przekazywania prawdy historycznej kolejnym pokoleniom. Zwrócili też uwagę, że nowy pomnik stanie się trwałym miejscem pamięci i hołdu dla niewinnych ofiar niemieckiego bombardowania.
Uroczystość uświetniły występy instrumentalne Orkiestry Dętej z Łysej Góry, trębacza Pawła Sachy i skrzypaczki Aleksandry Kubali.
Tragedia z 4 września 1939 roku
4 września 1939 roku z Oświęcimia w kierunku Tarnowa wyruszył pociąg ewakuacyjny, którym podróżowała ludność cywilna uciekająca na wschód przed postępującą agresją niemiecką podczas kampanii wrześniowej. Pociąg zatrzymał się pod semaforem na Zajaziu w Maszkienicach, przed wjazdem na most kolejowy na rzece Uszwicy. W tym miejscu został zbombardowany przez samoloty Luftwaffe.
W wyniku ataku śmierć poniosło 50 osób, w tym kobiety i dzieci. Ranni zostali przewiezieni do miejscowego Domu Ludowego, gdzie udzielono im pomocy. Ofiary, których w większości nie udało się zidentyfikować, spoczęły w zbiorowych mogiłach na cmentarzach w Maszkienicach i pobliskim Szczepanowie.
Nowy pomnik, odsłonięty w 87. rocznicę tragedii, pozostanie trwałym świadectwem pamięci o ofiarach i przypomnieniem o dramatycznych wydarzeniach, które rozegrały się w Maszkienicach we wrześniu 1939 roku.
„Pamięć o ofiarach tragicznych wydarzeń z 1939 roku oraz potrzeba zachowania i przekazywania prawdy historycznej kolejnym pokoleniom” – podkreślano podczas uroczystości (za: Gmina Dębno).
Źródło: Gmina Dębno
Fot. m.facebook.com
